داده‌های اقتصادی ایران
iran_household__heis_analysis_growth_poverty_gini_2023_2025۲۰۲۲–۲۰۲۴دریافت CSV

هزینه خانوار، فقر و نابرابری

حالت نمایش
سنجه
تقویم

قوانین مرتبط

قوانین مرتبط با این سنجه. همبستگی یعنی این قانون تا چه اندازه با روند این سنجه همراه است، و علیت مورد انتظار یعنی تا چه اندازه انتظار داریم که این قانون نمودار را جابه‌جا کرده باشد. هیچ‌کدام ادعای اثبات نیست.

  1. ۲۰۱۱همبستگیعلیت مورد انتظاراصلاح تصميم نامه شماره 44520/28610 مورخ 1389/2/11 در خصوص آيين نامه اجرايي ماده (7) قانون هدفمند كردن يارانه ها

    چرایی این پیوند: سازوکار یارانه نقدی که این اصلاحیه بر آن حاکم است، بزرگ‌ترین برنامه انتقال نقدی اجتماعی ایران است و به طور مستقیم بر درآمد، مصرف و شاخص‌های اندازه‌گیری‌شده فقر و نابرابری خانوار اثر می‌گذارد.

    ملاحظه: رفاه خانوار همچنین تحت تأثیر تورم، شوک‌های ارزی و تحریم‌ها در همان سال‌ها بوده است، بنابراین اثر مجزای برنامه یارانه نقدی بر شاخص‌های فقر و نابرابری کاملاً قابل تفکیک نیست، به‌ویژه که بازه داده‌ای نمودار پیوندی (۱۴۰۱-۱۴۰۳) بیش از یک دهه پس از این اصلاحیه خاص است.

    تأخیر اثر: اثری مستمر و ساختاری تا زمانی که برنامه انتقالی به شکل اصلاح‌شده خود ادامه دارد.
  2. ۲۰۱۸همبستگیعلیت مورد انتظاردستورالعمل بسته پرداخت كمك جبراني و حمايت غذايي از گروه هاي كم درآمد جامعه

    این دستورالعمل که در سال ۱۳۹۷ صادر شد، تا سقف نود هزار میلیارد ریال از محل مابه‌التفاوت قیمت خوراک و سوخت تحویلی به پتروشیمی‌ها، فولادسازان و پالایشگاه‌ها را برای پرداخت کمک جبرانی دو میلیون ریالی به کارکنان و بازنشستگان کم‌درآمد دولت و حمایت غذایی از خانوارهای کم‌درآمد اختصاص می‌دهد.

    چرایی این پیوند: پرداخت‌های جبرانی به خانوارهای کم‌درآمد در بحبوحه بحران ارزی ۱۳۹۷ و تورم ناشی از تحریم برای کاهش فشار بر مخارج خانوار و کاهش فقر طراحی شده‌اند.

    ملاحظه: این پرداخت‌ها جبران کوچکی در برابر شوک بسیار بزرگ‌تر هم‌زمان کاهش ارزش پول ملی و تورم بودند، بنابراین اثر مجزای آن‌ها بر نتایج فقر و نابرابری به‌سختی قابل شناسایی است.

    تأخیر اثر: کوتاه‌مدت
  3. ۲۰۲۱همبستگیعلیت مورد انتظاررأي شماره 2325 هيأت عمومي ديوان عدالت اد ... جمهور با موضوع تعيين حداقل مزد كارگران

    چرایی این پیوند: مصوبه حداقل دستمزد و نظارت قضایی بر آن، به عنوان کف الزام آور دستمزد برای بخش بزرگی از نیروی کار رسمی مزد و حقوق بگیر، مستقیماً بر دستمزد واقعی، رفاه خانوار و فقر و نابرابری اندازه گیری شده در میان مزدبگیران اثر دارد.

    ملاحظه: تمکین به حداقل دستمزد در بخش غیررسمی بزرگ ایران ناهمگون است و فقر و نابرابری تابع عوامل متعددی فراتر از کف دستمزد از جمله تورم، یارانه ها و تحریم هاست.

    تأخیر اثر: اثرات رفاهی معمولاً در همان سال مالی مصوبه ظاهر می شوند.
  4. ۲۰۲۵همبستگیعلیت مورد انتظاراصلاح ماده 5 آيين نامه اجرايي ماده 10 قانون هدفمندكردن يارانه ها

    چرایی این پیوند: سطح يارانه‌هاي نقدي تعيين‌شده تحت اين آيين‌نامه مستقيماً بر درآمد قابل تصرف خانوار اثر مي‌گذارد و ورودي استانداردي براي سنجش فقر و نابرابري در همين بازه زماني است.

    ملاحظه: رفاه خانوار در اين دوره همچنين متأثر از تورم بالا و شرايط بازار كار است، از اين رو كانال يارانه نقدي به‌تنهايي از اين عوامل مخدوش‌كننده قابل تفكيك نيست.

    تأخیر اثر: فوري