شاخص‌های نیروی کار: نرخ مشارکت و بیکاری به تفکیک منطقه/جنس (SH1380-1399)_

قوانین مرتبط

قوانین مرتبط با این سنجه. همبستگی یعنی این قانون تا چه اندازه با روند این سنجه همراه است، و علیت مورد انتظار یعنی تا چه اندازه انتظار داریم که این قانون نمودار را جابه‌جا کرده باشد. هیچ‌کدام ادعای اثبات نیست.

1. ۱۹۸۳همبستگیعلیت مورد انتظارقانون معافیت از پرداخت سهم بیمه کارفرمایانی که حداکثر پنج نفر کارگر دارند با اصلاحات و الحاقات بعدی

   این قانون که در سال ۱۳۶۲ تصویب شد، کارفرمایانی را که حداکثر پنج کارگر دارند از پرداخت سهم بیمه کارفرما معاف می‌کند و تنها پرداخت سهم بیمه کارگر را بر عهده آنان باقی می‌گذارد.

   چرایی این پیوند: این قانون با معافیت کارفرمایان دارای حداکثر پنج کارگر از پرداخت سهم بیمه، هزینه اشتغال رسمی در بنگاه‌های کوچک را مستقیماً کاهش داد، کانالی واقعی و مشخص در تقاضای نیروی کار بنگاه‌های کوچک.

   ملاحظه: داده‌های اشتغال موجود ما دسته‌بندی اندازه بنگاه را به‌طور پیوسته در این دوره ثبت نکرده است، بنابراین اثر مشخص این قانون بر استخدام در بنگاه‌های کوچک از روندهای گسترده‌تر بازار کار قابل تفکیک نیست.

   تأخیر اثر: چندساله، هم‌زمان با واکنش استخدام به کاهش هزینه اشتغال رسمی.
2. ۱۹۸۸همبستگیعلیت مورد انتظاراصلاح تبصره ذيل ماده 3 آئيننامه اجرائي تسهيلات اعتباري اشتغال مهاجرين جنگ تحميلي

   چرایی این پیوند: این اصلاحیه سال ۱۳۶۷ شرایط تسهیلات اعتباری آیین‌نامه اجرایی اشتغال مهاجران جنگ تحمیلی را بازبینی می‌کند، ابزاری هدفمند در بازار کار از دوره اقتصاد جنگی.

   ملاحظه: این برنامه جمعیتی هدفمند و آواره جنگ را دربر می‌گرفت، مقیاس آن در برابر سری کلان بازار کار که حرکت آن در این دوره بیشتر تحت سلطه خود جنگ، تحریم و بی‌ثباتی کلان بود، کوچک است.

3. ۱۹۹۲همبستگیعلیت مورد انتظارآيين نامه اجرايي طرح طبقه بندي و ارزيابي مشاغل كارگاهها موضوع تبصره يك ماده 49 قانون كار

   چرایی این پیوند: این آیین‌نامه روش طبقه‌بندی مشاغل و ارزشیابی دستمزد را بر اساس ماده ۴۹ قانون کار تعیین کرد، سازوکاری که به‌طور مستقیم بر نحوه تعیین و رتبه‌بندی دستمزدها در کارگاه‌های مشمول حاکم است و بر آمارهای دستمزد و ساختار اشتغال بازار کار اثر می‌گذارد.

   ملاحظه: سری‌های تجمیعی بازار کار بسیار بیشتر تحت تأثیر تورم سراسری اقتصاد، پویایی بخش غیررسمی و شوک‌های کلان قرار دارند تا یک روش طبقه‌بندی شغلی واحد، و اثر مجزای آن بر دستمزد را نمی‌توان از این سری‌ها استخراج کرد.

   تأخیر اثر: اثرات ساختار دستمزد با اجرای رتبه‌بندی جدید توسط کارفرمایان، معمولاً ظرف یک تا دو سال شکل می‌گیرد.
4. ۱۹۹۴همبستگیعلیت مورد انتظارقانون نحوه واگذاري سهام دولتي و متعلق به دولت به ايثارگران و كارگران

   این قانون که در سال ۱۳۷۳ تصویب شد، سازوکار واگذاری سهام شرکت‌های دولتی و متعلق به دولت به ایثارگران و کارگران، از جمله شرایط بهره‌مندی و ترتیبات پرداخت اقساطی، را در چارچوب برنامه خصوصی‌سازی کشور تعیین می‌کند.

   چرایی این پیوند: این قانون با اعطای سهم مالکیت بنگاه‌های سابقاً دولتی به ایثارگران و کارگران، اقدامی رفاهی برای نیروی کار و بازتوزیع دارایی نیز بود که بر ثروت خانوار و پیوند نیروی کار با اشتغال صنعتی اثر گذاشت.

   ملاحظه: سری‌های اشتغال عمدتاً تحت تأثیر چرخه‌های کلان اقتصادی و تحریم شکل می‌گیرد نه یک طرح توزیع سهام؛ اثر آن بر بازار کار پراکنده و در داده‌ها غیرقابل تفکیک است.

   تأخیر اثر: پراکنده، چندساله.
5. ۲۰۰۶همبستگیعلیت مورد انتظاراصلاح آيين نامه اجرايي گسترش بنگاههاي كوچك اقتصادي زودبازده وكارآفرين

   این اصلاحیه که در سال ۱۳۸۵ تصویب شد، آیین‌نامه طرح تسهیلات و حمایت از بنگاه‌های کوچک اقتصادی زودبازده و کارآفرین را بازنگری می‌کند و شرایط واجد شرایط بودن و ضوابط پرداخت وام این طرح را تعدیل می‌کند.

   چرایی این پیوند: این اصلاحیه مصوب ۱۳۸۵ بر آیین‌نامه گسترش بنگاه‌های کوچک اقتصادی زودبازده حاکم بود، برنامه پرسروصدای اعتبارات یارانه‌ای دولت که آشکارا اشتغال و خوداشتغالی را از طریق اعتبار ارزان به کارآفرینان کوچک هدف می‌گرفت.

   ملاحظه: سری‌های بیکاری و خوداشتغالی ایران بیش از هر برنامه اعتباری واحدی تحت تأثیر جمعیت‌شناسی، چرخه‌های کلان و تحریم‌ها قرار دارند، و خودِ برنامه زودبازده به دلیل نرخ بالای نکول و اشتغال‌زایی محدود نسبت به مقیاسش مورد انتقاد بود.

   تأخیر اثر: اثرات بر اشتغال با تأخیری یک تا چند ساله پس از پرداخت اعتبارات آشکار می‌شود.